. Gerran & coineanaich - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Gerran agus coineanaich / Hares and rabbits

Buinidh coineanaich agus gerran do dh'rdugh Lagomorpha. Cleas nam fiadh tha iad cudromach oir faodaidh iad buaidh mhr a thoirt air structar agus brgh an fhsmhorachd. Faodaidh na tr gnithean a bhith cho pailt agus gun dan iad cron air an eaconamaidh agus air an eag-elas, mar eisimpleir le bhith ag ithe chraobhan ga agus a' cur bacadh air fs s r. 'S e gerr a' mhonaidh (Lepus timidus) an aon fhear a tha dthchasach do Bhreatainn, oir thathar dhen bheachd gun tug na Normanaich agus na Rmanaich a-steach an coineanach agus an gerr donn.

Coineanaich tha e pailt cho math dhuinn fs cleachdte riutha

Ged a chaidh an toirt a-steach do Bhreatainn agus ged dh'fhaodas iad milleadh a dhanamh air cuid de lraich glidhteachais, tha coineanaich a-nis cudromach mar bhiadh do dh'ein chobhartaich agus do mhamailean mar an cat-fiadhaich. Faodaidh iad a bhith nan cuideachadh a' cumail suas pirt de thalamh feir le bhith a' toirt rainn fhosgailte do chuid de lusan. Tha suimeadh a' tighinn ann an ireamh nan coineanach air sgth ghalaran seach creachadairean a bhith gam marbhadh.

Gerr tapaidh a' mhonaidh

Ann an Alba, tha mnaidhean fraoich a tha air an riaghladh airson na circe-fraoich na rainn uabhasach math do gherr a' mhonaidh, oir tha cuairt nam falaisgean a' ciallachadh gu bheil fraoch g an-cmhnaidh a' fs. Tha mran gherr air cuid de mhonaidhean - tha an ireamh as motha air beanntan air taobh sear na Gidhealtachd far a bheil an ir nas torraiche, agus far am faod crr is 200 gerr a bhith be air gach km. Chan eil an ireamh cho mr ann an iteachan eile - eadar 2 agus 5 km. Bidh ireamh nan gerr ag atharrachadh ann an cuairtean, 's dcha a dheich iread, agus bidh e a' tighinn gu irde a h-uile naoi bliadhna no mar sin.

Bidh ireamh nan gerr a' cronadh far an do chailleadh am fraoch air sgth ionaltradh chaorach, ireamh mhr de dh'fhidh no ag atharrachadh gu coilltearachd. Cumaidh coilltean ga taic ri ireamh mr gherran, ach bidh an ireamh mhr sin a' cronadh aon uair 's gu bheil sgail-bhrat na coille a' dnadh ach a tha an fhsmhorachd air an talamh a' lghdachadh. Chan eil dta cunbhalach ann mu atharrachadh ann an ireamh nan gerran sa cheann fhada, ach tha iad tearc a-nis air cuid de mhonaidhean taobh an iar Alba far an do chleachd iad a bhith pailt.

'S e gerr a' mhonaidh an aon mhamail monaidh/artaigeach a th' againn agus chan fhaighear e ach air talamh rd (mar as trice os cionn 300-400m). Chan ann mar seo a tha e ann an irinn far nach robh an gerr donn. Mar sin dh'fhaodadh gun toir atharrachadh sa ghnth-shde buaidh air gerr a' mhonaidh le bhith a' leigeil le gerran donn fuireach air talamh nas irde.

Gerr donn

Thathar dhen bheachd gur e na Rmanaich a thug a-steach an gerr donn, ach 's dcha gun robh e ann an Eileanan Bhreatainn cho trth ri Linn an Iarainn. Tha e nas cumanta ann an sgrean itich, ach feumaidh e na h-uiread de chmhdach fad na h-ine. Mar sin 's bhaist gur e tuathanasan le measgachadh de bhrr as fherr leis. Tha ireamh nan gerr donn air a bhith a' cronadh tron chuid as motha dhen 20mh linn, gu h-raidh air sgth atharrachaidhean ann an dighean tuathanais. Chan eil an gluasad an-drsta buileach cho soilleir, ach tha fianais ann gu bheil iad a' dol am meud. Gheibhear stiireadh air an digh riaghlaidh fearainn as fherr a bhios gu math a' gherr dhuinn ann an iris a dh'fhoillsich Urras Glidhteachais nam Beathaichean Seilg & Fiadh-bheatha 'Conserving the brown hare external site '.

English version