. SpŔirlinn - Scottish Natural Heritage
skip to main content

SpŔirlinn / Sparling

Diofar ainmean

'S eáspŔirlinn (no sparling sa Bheurla)áas trice a chanar ris ann an Alba, ach ann an Óitichean eile san RA agus san Roinn E˛rpa canar an Smelt E˛rpach (Osmerus eperlanus) ris.

CÓit an lorgar iad?

Gheibhear an spŔirlinn mu chladaichean an iar na Roinn E˛rpa (cuideachd ann am Muir a' Bhaltaig) agus cho fada deas ris an SpÓinn. Tha a' ghnŔ seo mu chladaichean agus ann am beul aibhne agus bidh e a' dol a dh'aibhnichean, m˛ra, glana a shýolachadh.

Chleachd an spŔirlinn a bhith ann an grunnan aibhnichean ann an Alba agus chaidh a chlÓradh anns na h-aibhnichean a leanas: Aman, Anainn, Blaidneach, Cluaidh, Crýoch, Uisge DŔ, Eisg, Fle˛d, Goirneag, Lochar, Nid, Stinchar, Tatha agus Urr. Gu mý-fhortanach cha mh˛r gu bheil an spŔirlinn ann an gin dhiubh sin a-nis ach a-mhÓin ann an Crýoch, Foirthe agus Tatha.

└rainn an spŔirlinn

Bidh na h-inbhich a' cleachdadh Órainnean beul aibhne agus a' sýolachadh ann an aibhnichean. Nuair a bhios reothart ann as t-earrach eadar an Gearran agus an Giblean, bidh e a' cuideachadh an Ŕisg seo gu bhith a' gluasad suas an abhainn. Mar sin tha cuairt an t-sýolachaidh co-cheangailte ri cuairt na gealaich. Aon uair 's gu bheil iad san abhainn, bidh an spŔirlinn a' sýolachadh faisg air ýre an lÓin, air grinneal, molagan, ulbhagan agus fÓsmhorachd ann an aibhnichean. Bidh an sýolachadh a' tachairt gu math luath, agus ann an cuid de bhliadhnaichean, tha e doirbh faicinn cuin a thachair an sýolachadh. Bidh na h-uighean a' ceangal ris na fo-fhillidhean agus, airson gum beirear Ól, feumaidh na h-uighean uisge math le ogsaidean gu le˛r. Bidh a' mh˛r-chuid dhen iasg a' bÓsachadh an dŔidh dhaibh sýolachadh, ged a bhios cuid be˛ agus sýolaichidh iad a-rithist. An dŔidh am breith, bidh an t-iasg ˛g a' dol gu beul aibhne airson ithe agus fÓs mus till iad, nan inbhich, a shýolachadh.

Duilgheadasan dhan spŔirlinn

Tha an spŔirlinn uabhasach buailteach fulang ma l¨ghdaicheas mathas an uisge (gu h-Óraidh le cus eabair). Chan eil iad math air snÓmh agus faodaidh bacaidhean san abhainn no barrachd silidh droch bhuaidh a thoirt air sýolachadh. Air sgÓth 's mar a tha iad a' sýolachadh, tha iad gu math furasta an glacadh. Mar thoradh air an sin, chaidh m˛ran iasgaich a dhŔanamh orra, agus thathar a' cur na coire air cus iasgaich airson cuid dhen chall.

Inbhe glŔidhteachas an spŔirlinn

Tha an spŔirlinn fo inbhe glŔidhteachais ann an dÓ LÓrach le ┘idh Sh˛nraichte Shaidheansail ann an Alba. Tha seo a' toirt dýon dhaibh fo Achd na Fiadh-bheatha & na 1981 (atharraichte). Tha e cuideachd air liosta Plana-ghnýomh Bith-iomadachd nan GnŔithean le Prýomhachas san RA.

á

á

English version