. Pollag - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Pollan agus Pollag: na Coregonids / Vendace and Powan: the Coregonids

Tha am pollan agus a' phollag nam buidheann ris an canar na 'Coregonids'. Tha dÓ ghnŔ coregonid air týr-m˛r Bhreatainn - Coregonus albula agus Coregonus lavaretus (ris an canar pollag ann an Alba (no powan sa Bheurla), schelly ann an Sasainn agus gwyniad sa Chuimrigh). Tha gnŔ eile Coregonus autumnalis ann an uisgeachan ╚irinn a-mhÓin. Canar pollan sa Bheurla ris ann an ╚irinn ach dh'fhaodadh gun tÓinig seo Ós an fhacaláGhÓidhlig.

Pollan ľ an t-iasg fýor-uisge as tearca ann am Breatainn

Chan eil am pollan cho sgaoilte ris a' phollaig agus, gu chionn glŔ ghoirid, cha robh iad ach ann an dÓ loch air týr-m˛r Bhreatainn. Tha an dÓ loch sin, Bassenthwaite agus Derwentwater, ann an sgýre nan lakes ann an Sasainn. Ann an cho-dh¨in sgr¨daidhean gun robh iasg Bhassenthwaite air a dhol Ó bith.

Chleachd an t-iasg seo a bhith ann an dÓ Óite ann an Alba, ann an Loch a' Mhuilinn agus Loch a' Chaisteil, ach thathar dhen bheachd gun deach iad sin cuideachd Ó bith. Ann am meadhna nan 1990an, chaidh iasg Ó Bassenthwaite agus Ó Derwentwater ath-ghluasad a dhÓ Óite air na Crýochan, Loch Skeen agus loch-tasgaidh Daer. Chaidh an t-uisge seo a thaghadh gu c¨ramach air sgÓth doimhneachd, ceimigeachd an uisge, fo-fhilleadh sýolachaidh agus iasg eile a bha an lÓthair. Chaidh an iomairt seo, gus am pollan ath-stŔidheachadh ann an Alba agus an fheadhainn a tha ann an Sasainn a dhýon, a mheasadh o chionn ghoirid. Chaidh am pollan a thoirt a Loch Skeen Ó Bassenthwaite agus tha iad air fÓs stŔidhichte ann. Ach, gu mý-fhortanach, dh'fhaodadh nach do shoirbhich leis an iasg a thugadh Ó Derwentwater a Loch-tasgaidh Daer.

Pollan ľ air fhÓgail bho Linn na Deighe

Tha am pollan nas sgaoilte ann am Breatainn na tha a' phollag, ach chan eil iad gu nÓdarra ach ann an seachd Óitichean. Ann an Alba, chan eil sgaoileadh nÓdarra a' phollain ach ann an Loch Aic agus ann an Loch Laomainn. Ach chaidh iasg Ó Loch Laomainn a ghluasad a Loch Sl˛igh agus a loch-tasgaidh Ghleann Charrann agus tha iad air fÓs stŔidhte an sin. Sa Chuimrigh chan eil am pollan ach ann an aon loch, Llyn Tegid. Dh'fheuchadh ri pollan Ó Llyn Tegid a stŔidheachadh an Óitichean eile. Bidh e coltach gur ann an sgýre nan Lakes ann an Sasainn as cumanta a tha am pollan ann am Breatainn agus gheibhear e ann an Ullswater, Haweswater, Red Tarn agus Brotherswater. Chaidh pollain Ó Haweswater a ghluasad gu Small Water ann an 1997 agus tha e a-nis stŔidhte agus a' gintinn an sin.

└rainn agus feuman phollan is phollagan

Bidh pollain agus pollagan glŔ thric ann an lochan domhainn, fionnar le ogsaidean gu le˛r. Air sgÓth 's na h-Órainn a dh'fheumas iad, gheibhear iad, mar as trice, ann am Breatainn, ann an lochan fionnar, mesotrofaig agus oligotrofaig air talamh Órd.

D¨bhlain nam pollan is nam pollag

Tha na h-oidhirpean a rinneadh o chionn ghoirid air na gnŔithean as motha a th' ann an cunnart ath-ghluasad a' sealltainn gu bheil d¨bhlain mh˛r ron dÓ ghnŔ ma tha iad gu bhith be˛. Tha e uabhasach buailteach fulang ma l¨ghdaicheas mathas an uisge, ma thig barrachd eabair agus dýth-ogsaidean. Tha sgeamachan tarraing uisge airson dealan-uisge uisge ˛il cuideachd na dhuilgheadas ma tha an t-iasg ann an lochan-tasgaidh. Nuair a bheirear a-steach gnŔithean coimheach, mar an Ruffe, faodaidh an t-iasg crýonadh no fi¨ 's a dhol Ó bith.

Inbhe glŔidhteachas nam pollan is nam pollag

Tha am pollan agus a' phollag air an dýon fo Ch¨mhnant 5 de Achd na Fiadh-bheatha & na D¨thcha 1981 (atharraichte) agus tha iad air an liosta ann an Appendix III de Ch¨mhnant Bhern Convention; Annex Va de Sti¨ireadh └rainnean & GhnŔathan an AE agus C¨mhnant 3 de na Riaghailtean GlŔidhteachais (└rainnean NÓdarra, msaa) 1994. Tha am pollan cuideachd a' nochdadh ann am FrŔama Gnýomha nan GnŔithean agus air liosta Plana-ghnýomh Bith-iomadachd nan GnŔithean le Prýomhachas san RA.

á

á

English version