. R˛in - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Mamailean fo dhýon - R˛in /áááááááááááááááááááááá Protected mammals - Seals

DŔ a th' annta?

Tha dÓ ghnŔ de r˛n mu thimcheall costa na h-Alba - an r˛n cumanta agus an r˛n glas. 'S ann anns a' Chuain Siar agus sa Chuan SŔimh a bhios na r˛in chumanta. Tha mu 83,000 r˛n cumanta san Roinn E˛rpa; tha 35% dhiubh anns an RA is 83% dhiubh sin ann an Alba.

'S ann a-mhÓin anns a' Chuan Siar, sa Mhuir Baltaigeach agus sa Mhuir Barents a gheibhear r˛in ghlasa. 'S iad aon de na gnŔithean r˛in as teirce agus chan eil san t-saoghal air fad ach 350,000- 400,000 dhiubh. Tha timcheall air 40% de na tha san t-saoghal san RA, agus mu 90% dhiubh sin ann an Alba.

Faigh tuilleadh a-mach mu r˛in.

Dýon

Air 1 Gearran 2011 thÓinig e gu bhith na eucoir r˛n a mharbhadh, a dhochann, no a ghlacadh aig Óm sam bith den bhliadhna ach a-mhÓin airson fulangas aotromachadh no far a bheil Marine Scotland air cead a thoirt airson sin a dhŔanamh fo Achd Mara (Alba). external site áTha fiosrachadh sna ceadan a chaidh a chur a-mach mun d˛igh air r˛in a mharbhadh no a ghlacadh agus tha e deatamach gun tŔid clÓradh a dhŔanamh gu cunbhalach. Fo Achd Mara (Alba) 2010 bidh e cuideachd na eucoir r˛in a shÓrachadh a dh'aona ghnothaich no gu neo-ch¨ramach aig lÓraichean slaodaidh cudromach nuair a thŔid iad sin a chomharrachadh. Tha Riaghailtean GlŔidhteachais (└rainnean NÓdarra, &c) 1994 (leasaichte) cuideachd a' toirmeasg cuid de dh˛ighean glacaidh is marbhaidh nan r˛n.

Ceadan

'S e Marine Scotland ¨ghdarras ceadachd r˛in fo Achd Mara (Alba) 2010 agus tha ceadan gan toirt a-mach gach bliadhna, a' toirt cead r˛in a mharbhadh no ghlacadh airson grunn ghnýomhan, a' gabhail a-steach rannsachadh, dýon a chur air slÓinte is soirbheachadh iasg tuathanais, agus casg a chur air droch mhilleadh air ionadan iasgaich no tuathanasan Ŕisg. Mus tŔid cead a thoirt seachad feumaidh Marine Scotland spŔis a thoirt dha fiosrachadh sam bith a th' aca mu mhilleadh a tha r˛in air a dhŔanamh air an ionad iasgaich no an tuathanas Ŕisg agus dha dŔ cho Ŕifeachdach 's a tha d˛ighean neo-mharbhtach eile airson casg a chur air r˛in bho bhith a' milleadh ionadan iasgaich no tuathanasan Ŕisg.

Faodaidh fiosrachadh a bhith sna ceadan mu dh˛ighean air r˛in a mharbhadh no a ghlacadh, mun Óireamh as Óirde a dh'fhaodar a mharbhadh no a ghlacadh agus fiosrachadh mionaideach mu na ceuman a dh'fheumar a ghabhail gus am fulangas a l¨ghdachadh ma thŔid r˛n a dhochann nuair a thathas a' feuchainn ri ghlacadh no a mharbhadh. Bu ch˛ir dha cead airson r˛n a mharbhadh fiosrachadh a thoirt mun arm-teine a dh'fheumar a chleachdadh, mun aimsir sam faodar feuchainn ri losgadh air r˛n, mun astar a dh'fheumas neach a bhith air falbh bhon bheathach nuair a thathas a' losgadh air agus tha losgadh bho ¨rlar neo-sheasmhach toirmisgte. Faodaidh cuideachd fiosrachadh a bhith ann mu bhith a' toirt air falbh a' chlosaich agus 's d˛cha nithean eile mar na h-Óiteachan far a bheil losgadh ceadaichte, a' ghnŔ r˛in a dh'fhaodar a ghlacadh no a mharbhadh, na suidheachaidhean far am faodar r˛in a ghlacadh no a mharbhadh agus mu Óm sam bith nuair nach fhaodar an glacadh no am marbhadh.

'S e Potential Biological Removal (PBR) a tha a' measadh tagraidhean ceadachd bho gach aon de na seachd Roinnean Riaghlaidh external site (an costa an Ear, Linne Mhoireibh, Sealtainn, Arcaibh agus an costa a Tuath, Innse Gall, taobh Siar na GÓidhealtachd, Iar-Dheas na h-Alba) a th' air a mhýneachadh le SMRU gus meata-Óireamh de r˛in a thoirt a-steach. 'S e PBR an Óireamh de r˛in fa leth a dh'fhaodar a thoirt Ós an Óireamh iomlan gun crýonadh adhbhrachadh san Óireamh agus tha SMRU external site áag obrachadh seo a-mach gach bliadhna, a' cleachdadh nan cunntaidhean r˛in as ¨ire.

ClÓradh

Tha Achd Mara (Alba) 2010 cuideachd a' cur dleastanas air luchd-ceadachd an Óireamh r˛in a thŔid a ghlacadh no a mharbhadh a rŔir na ceadachd a chlÓradh external site . Mur deach r˛in sam bith a ghlacadh no a mharbhadh tron Óm clÓraidh feumar foirm ag innse sin a chur a-steach cuideachd. Bidh Óm a' chlÓraidh co-dhi¨ 3 mýosan sna h-ýrean trÓth den cheadachd ¨ir.

SÓrachadh aig lÓraichean-slaodaidh

Fo pÓirt 6 de Achd Mara (Alba) 2010 bidh e cuideachd na eucoir r˛in a shÓrachadh a dh' aona ghnothaich no gu neo-ch¨ramach aig lÓraichean-slaodaidh cudromach. Tha Ionad Rannsachaidh Mamalan Mara a' mýneachadh lÓraichean-slaodaidh cudromach a rŔir cunntadh adhaireil r˛in agus thŔid seo a sh˛nrachadh a dh'aithghearr an dŔidh Óm co-chomhairleachaidh. ThŔid slaodaidhean cudromach ¨rachadh gach bliadhna a rŔir nan Óireamhan r˛in as ¨ire.

Tha C˛d Faire Fiadh-bheatha Mara na h-Alba external site a' toirt sti¨ireadh seachad dhan fheadhainn a tha airson faire air r˛in is air fiadh-bheatha mara eile.

CeÓrnaidhean GlŔidhteachais R˛in

Tha Achd Mara (Alba) 2010 cuideachd a' toirt cothrom dha Ministearan na h-Alba "ceÓrnaidhean glŔidhteachais r˛in" a sh˛nrachadh. Tha an h-Óiteachan a bha roimhe fo Ďrduighean GlŔidhteachais R˛in (na h-Alba), Sealtainn, Arcaibh, Linne Mhoireibh agus Taobh an Ear na h-Alba air an ainmeachadh mar ceÓrnaidhean glŔidhteachais r˛in agus a bharrachd air sin tha Innse Gall cuideachd air ainmeachadh mar cheÓrnaidh glŔidhteachais r˛in fo Achd Mara (Alba) 2010. Chan fhaod Marine Scotland cead a thoirt seachad airson r˛in a ghlacadh no a mharbhadh ann an ceÓrnaidh glŔidhteachais r˛in mur h-eil iad riaraichte nach eil d˛igh ceart sam bith eile ann air an obair airson an fhuaras an cead a choileanadh, agus nach bi am marbhadh no an glacadh cronail a thaobh cumail suas Óireamh gnŔ sam bith de r˛n aig ýre fhÓbharach nan raon nÓdarra (a rŔir Artaigil 1(e) de Ďrdugh nan └rainnean).

Tha fiosrachadh a bharrachd ri fhaighinn aig: www.scotland.gov.uk/Topics/marine/Licensing/SealLicensing external site

Faodaidh tu fios a chur gu Marine Scotland aig: marinescotland@scotland.gsi.gov.uk no sgrýobhadh gu: Riaghaltas na h-Alba, Cidhe Bhictoria, D¨n ╚ideann, EH6 6QQ

á

á

*Thoir aire* Chan eil geÓrr-chunntas an reachdais agus liosta nan eucoirean air an duilleig seo idir cunbhalach; 's ann a-mhÓin airson sti¨ireadh a tha iad. Feumar an reachdas iomlan a sgr¨dadh airson liosta iomlan de dh'eucoirean fhaicinn. Tha e cuideachd cudromach gum bithear mothachail gur e an lagh ann an Alba a tha seo; dh'fhaodadh gum biodh c¨isean eadar-dhealaichte ann an Óiteachan eile san RA.

á

á

English version