. Lusan & fungasan - Scottish Natural Heritage
skip to main content

GnŔithean fo dhýon - Lusan agus fungasan / Protected species - Plants and fungi

DŔ th'annta?

Tha mu 2,000 gnŔ de lusan le dýthean, 12,000 diofar fungas, 1,500 crotal agus 1,000 gnŔ de ch˛inneach is lusan nan Óirneag ann an Alba - tha t˛rr dhiofar ghnŔithean an sin, agus chan eil sin a' toirt a-steach buidhnean leithid algaich!

Ciamar a thathas gan dýon?

Tha gach gnŔ de lusan fiadhaich a' faighinn ýre de dhýon fo Achd Fiadh-bheatha agus na D¨thcha 1981 (leasaichte). Tha cuid a tha nas teirc agus nas fhosgailte gu ionnsaigh a' faighinn dýon a bharrachd fon Achd sin le bhith air an liostadh air ClÓr 8  PDF document . Tha Óireamh bheag se˛rsaichte mar ghnŔithean E˛rpach le dýon fo Riaghailtean GlŔidhteachaisá(└rainnean NÓdarra, &c) 1994 (leasaichte).

Airson lÓn fhiosrachadh fhaighinn mu ghnŔithean lusan is fungas air a bheil dýon agus air an dýon a tha iad a' faighinn seall ris an lÓn liosta againn de gnŔithean le dýon  PDF document ann an Alba.

Eucoirean

Tha Achd Fiadh-bheatha is na D¨thcha 1981 (leasaichte) ga dhŔanamh na eucoir lus fiadhaich sam bith a spýonadh on fhreumh a dh'aona ghnothaich no gu neo-ch¨ramach gun chead bhon neach-seilbhe no bhon neach a th' air an talamh air a bheil e.

Tha e na eucoir lus fiadhaich (no a shýl no sp˛r) a tha liostaichte air ClÓr 8  PDF document áden Achd a spýonadh Ós an talamh no a sgrios a dh'aona ghnothaich no gu neo-ch¨ramach. Tha e cuideachd na eucoir lusan be˛ no marbh a th' air ClÓr-ama 8 den Achd a reic, a thabhainn, a shanasachadh no a shealbhachadh airson a reic.

Tha cuid de ghnŔithean leithid br˛g na cuthaige air an liostadh air ClÓr-ama 8 ach chan eil iad a' faighinn ach dýon cuibhrichte fon chlÓr-ama seo. 'S e eucoir a th' ann an reic, an sanasachasdh airson reic etc.

Tha raineach Chill Airne, cor-chopag, agus lus nan laogh uile air an liostadh mar gnŔithean E˛rpach le dýon. Mar sin tha e na eucoir na leanas a dhŔanamh:

  • lus den t-se˛rsa seo no stuth a thig bhuaithe a chruinneachadh, a ghearradh, a spýonadh no a sgrios a dh'aona ghnothaich no gu neo-ch¨ramach;
  • seilbh a ghabhail air sampaill no fo-stuthan de na lusan sin;
  • na lusan sin no am fo-stuthan a reic, iomlaideachadh no an tabhann airson an reic no iomlaideachadh.

Ceadachd is lusan

Tha ceadan ri fhaighinn gus cothrom a thoirt dha daoine comharraichte gnýomhan a ghabhail os lÓimh a bhiodh air mhodh eile nan eucoir. Mar a tha fýor co-cheangailte ri gnŔithean sam bith air a bheil dýon, 's ann airson adhbharan comharraichte a-mhÓin a tha san reachdas a thŔid ceadan a thoirt seachad. Ma tha thu an d¨il cÓil sam bith a dhŔanamh a dh'fhaodadh buaidh a thoirt air gnŔithean le dýon no air na h-Óiteachan a tha iad a' cleachdadh, dŔan cinnteach gu fuirich thu taobh a-staigh an lagha.

Ma tha d¨il agad cÓil sam bith a dhŔanamh a bhiodh, air mhodh eile, na eucoir, 's d˛cha gum feum thu cead agus bu ch˛ir dhut s¨il a thoirt air na duilleagan againn air ceadachd agus lusan is fungas.

á

á

*Thoir aire* Chan eil geÓrr-chunntas an reachdais agus liosta nan eucoirean air an duilleig seo idir cunbhalach; 's ann a-mhÓin airson sti¨ireadh a tha iad. Feumar an reachdas iomlan a sgr¨dadh airson liosta iomlan de dh'eucoirean fhaicinn. Tha e cuideachd cudromach gum bithear mothachail gur e an lagh ann an Alba a tha seo; dh'fhaodadh gum biodh c¨isean eadar-dhealaichte ann an Óiteachan eile san RA.

á

á

English version