. Crotail - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Crotail / Lichens

Bidh crotail be˛ gun dragh ann am fÓnas, tha iad air a bhith an seo o chionn mhilleanan bhliadhnachan agus tha iad nan taisbeanairean mothachail air truailleadh Ŕadhair. Tha iad a' cur dath agus faireachdainn iongantach ris an Órainn mun cuairt oirnn bho gheugan sheann daraich agus creagan anns na beanntan Órda gu ballach agus clachan-uaghach ann an cladhan. Tha iad nan dachaigh do mheanbh-fhrýdean agus nan stuth neadachaidh do dh'e˛in. Tha fÓileadh Ŕisg far cuid de chrotail ach bithear a' dŔanamh c¨mhrachd le cuid eile! Bha an dath ruadh a bh' air a' Chl˛ Mh˛r (Cl˛ Hearach) a' tighinn bho dhath a' chrotail a bh' air na creagan.

Bith-iomadachd Iongantach Alba

Tha an t-uabhas chrotail ann an Alba, c˛rr is 1500 gnŔ. Tha Ŕadhar ghlan, Órainnean eugsamhail, samhraidhean an ýre mhath fionnar agus geamhraidhean ci¨in a' cur ris a' phailteas agus an eugsamhlachd seo. Tha Alba cudromach a thaobh chrotail aig ýre E˛rpach agus fi¨ 's aig ýre na cruinne.

Toilichte c˛mhla

'S e caidreachas soirbheachail eadar dÓ ghnŔ, fungas agus alga (no alga ghorm-uaine) a th' ann an crotal. Tha am fungas a' toirt dachaigh thŔarainte dhan alga agus, an uair sin, bidh an alga a' dŔanamh biadh dhan fhungas bhon ghrŔin, bho uisge agus bho Ŕadhar.

A' dýon a' chrotail

Tha cuid de ghnŔithean crotail cumanta agus air feadh an Óite, ach tha cuid eile tearc agus ann an cunnart crýonadh no a dhol Ó bith mura riaghail sinn an Órainneachd gu math. 'S e cuid dhe na cunnartan as motha gun caillear Órainnean air nach do chuireadh dragh agus sin air sgÓth atharrachadh cleachdadh fearainn, cus no robh eag de dh'ionaltradh coille, agus a' phreas neo-dh¨thchasach, r˛s-chraobháRhododendron ponticum a' gabhail thairis an Óite. Tha sgýrean a tha gu h-Óraidh cudromach airson a' chrotail air an dýon le corra chomharrachadhároinnean eadar-nÓiseantaáagus comharrachaidhean roinnean nÓiseanta. Tha cuid de ghnŔithean air an dýon fon lagh.

Socair, socair

Bidh crotail a' fÓs gu socair, mall, 's d˛cha dýreach nas lugha na mýle meatair gach bliadhna, agus faodaidh gun toir iad iomadh bliadhna mus bi iad stŔidhte ann an Óite ¨r. Tha seo ceart gu le˛r do ghnŔithean ann an Óiteachan iomallach air nach cuirear dragh, ach faodaidh e bhith na dhuilgheadas do chuid de ghnŔithean a bhios a' roinn an Órainnean c˛mhla rinn.

Mar a chuidicheas tu crotail

  • Coimhead Ós dŔidh seann chraobhan - tha crotail uabhasach measail orra! C¨m eidheann, agus dubhar eile, air falbh bhuapa agus cuir craobhan d¨thchasach a tha coltach ri chŔile faisg orra airson gum bi Órainn ann dha na crotail san Óm ri teachd.
  • Ma tha fearann agad, no ma tha thu ga riaghladh, faigh a-mach cÓit a bheil na h-Óiteachan a tha cudromach airson crotal agus beachdaich orra sna planaichean riaghlaidh agad.
  • Theirig an sÓs ann am buidhnean clÓraidh airson a' ghnŔ seo agus cuidich ri cur ri ar tuigse mu na h-Óiteachan san lorgar iad.
  • Feuch nach leig thu le Rhododendron ponticum no lusan ionnsaigheil eile sgaoileadh Ós a' ghÓrradh agad gu coille a bhios faisge.
  • Bidh crotail a' toirt ¨ine mh˛r mus gabh iad greim ann an Óite ¨r. Ma dh'fheumas tu balla cloiche a chÓradh, feuch ris a' chlach a bh' ann bho th¨s a chleachdadh leis a' chrotal fhathast oirre. Ma chuireas tu puist fheansa ¨r an sÓs, fÓg na seann phuist nan Óite mar Órainn luachmhor do chrotal.

á

English version



Last updated on Tuesday 9th July 2013 at 09:44 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo