. Ciamar a tha ¨ir air a cruthachadh? - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Ciamar a tha ¨ir air a cruthachadh? / How does soil form?

Far a bheil beatha air an týr, thig ¨ir am bith, fi¨ 's ann an sgýrean iomallach mar An Antartaig. Tha ¨irean ann an Alba cuimseach ¨r oir, an dŔidh do dh'eigh-shruthan Linn na Deighe a dhol air ais (o chionn timcheall air 11,500 bliadhna), bha Alba lom, gun ¨ir no fÓsmhorachd. Bidh ¨ir a' tighinn am bith bho stuth air an uachdar (fÓsmhorachd mharbh agus tasgadh bho bhleith a' cruinneachadh) agus bho stuth fon talamh (an stuth ge˛lais air atharrachadh agus air a chaitheamh leis an t-sýde).

Tha na se˛rsaichean ¨ire air an s˛nrachadh a rŔir an t-se˛rsa ge˛laisáa tha fodhpa, far a bheil iad sa chruth-týre, gnÓth-shýde agus obair lusan is fhÓs-bheairtean. Thug obair dhaoine cuideachd buaidh air ¨irean thar nan linntean, agus tha ¨irean neo-thruaillte gu math tearc ann an Alba.

áThug na factaran sin dhuinn measgachadh de fheartan ¨ire a tha a' ciallachadh nach eil ¨irean nan gnŔithean fa leth, ach gu bheil iad nam pÓtran buan a bhios ag atharrachadh thar uachdar na talmhainn.

English version

Podzol ęMLURI/SNH. Airson fiosrachadh mu ch˛raichean leth-bhreacan, cuir fios gu Leabharlann ╠omhaighean Dualchas NÓdair na h-Alba air F˛n 01738 444177 no thŔid gu www.snh.gov.uk

Feartan ¨ire

Tha ¨irean nam pÓirt dhaineamaigeach dhen Órainneachd nÓdarra. Ionnsaich tuilleadh an seo.

Taighnis ęLorne Gill/SNH. Airson fiosrachadh mu ch˛raichean leth-bhreacan, cuir fios gu Leabharlann ╠omhaighean Dualchas NÓdair na h-Alba air F˛n 01738 444177 no thŔid gu www.snh.gov.uk

Eileamaidean ann an cruthachadh ¨ire

Eileamaidean cruthachaidh.