. Linn na Deighe - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Linn na Deighe / The Ice Age

Thisich an Linn Deighe a th' ann an-drsta o chionn timcheall air 2.6 millean bliadhna, ged a bha a' ghnth-shde air a bhith a' fuarachadh mean air mhean airson faisg air 50 millean bliadhna roimhe sin. Tha an t-m a chaidh am fuarachadh am meud, agus a thisich Linn na Deighe, a' comharrachadh toiseach an ama ghelasaich a th' ann an-drsta, an Quaternary, no an ceathramh m.

Fuar agus teth

R Linn na Deighe, bha a' ghnth-shde a' dol eadar a bhith blth agus fuar gu cunbhalach. Aig na h-amannan a b' fhuaire, (amannan eigh-shruthach), bha eigh-shruthan ann an Alba; r nan amannan bu bhlithe (eadar eigh-shruthan), bha a' ghnth-shde na bu choltaiche ri mar a tha i an-diugh, agus 's dcha fi 's gun robh i na bu bhlithe.

Tha Linn na Deighe fhathast ann!

R nan amannan eigh-shruthach bu dine, bha clran-deighe a' cmhdach Alba gu lir, ach a-mhin na mullaich a b' irde. 'S iongantach mura do thachair seo cig no sia a thursan sna 750,000 bliadhna mu dheireadh, agus r iomadh m nach robh cho fuar, bha eigh-shruthan na bu lugha ann an coireachan agus ann an glinn na Gidhealtachd.

An-diugh tha sinn fhathast ann an Linn na Deighe, ged as ann aig m nas blithe eadar eigh-shruthan.

Na ch sinn an-diugh

Chan e a-mhin gun do chuidich gach eigheachadh le bhith a' dealbhadh a' chruth-tre, ach thug iad cuideachd air falbh a' mhr-chuid dhen tasgadh a rinn eigheachaidhean roimhe sin. Mar sin tha mran dhen fhianais a ch sinn an-diugh a' buntainn ris an m mu dheireadh a bha promh m eigheachail ann (deireadh an 'Devensian').

Thisich an linn mu dheireadh seo o chionn timcheall air 33,000 bliadhna agus bha e aig irde o chionn timcheall air 22,000 bliadhna, nuair a bha clr-deighe mr a' cmhdach Alba gu lir agus a' dol deas gu Meadhan Shasainn.

A' blthachadh

O chionn timcheall air 15,000 bliadhna, bhlthaich a' ghnth-shde gu luath, agus thinig atharrachaidhean mra air cruth na tre. Nuair a bha na h-eigh-shruthan a' leaghadh, chaidh moiranan a thasgadh, dhirt an t-uabhas uisge-aiteimh thar na tre agus thuit leidean nach robh stidheil.

Cha do mhair blthachadh na tre ro fhada ge-t, agus bha i uabhasach fhin fuar a-rithist airson greis o chionn timcheall air 12,900 nuair a thinig ceap-deighe air taobh siar Alba. Bha e a' ruith eadar Toirbheartan agus Loch Laomainn, agus chaidh eigh-shruthan beaga coire a chruthachadh rd anns na beanntan.

Canar 'Ath-thilleadh Loch Laomainn' nuair a thill na h-eigh-shruthan oir thugadh cunntas air an toiseach ann an sgre Loch Laomainn.

Mu dheireadh, o chionn timcheall air 11,500 bliadhna, thisich an t-m eadar eigh-shruthan, a' Holocene a th' ann an-drsta, air sgth blthachadh luath sa ghnth-shde.

English version



Last updated on Monday 16th April 2012 at 10:15 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo