. Carbonach Alba o chionn 359-299 millean bliadhna - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Alba Charbonach o chionn 359-299 millean bliadhna / Carboniferous Scotland 359-299 million years ago

An didh na linn Dhevonian thinig an linn Charbonach. Aig an m sin bha Alba na laighe deas air a' chrios-mheadhain. Bha sgre Srath a' Mheadhain cmhdaichte le coille-uisge, agus bha fiadh-bheatha gu ler agus sgeirean coraileach pailt anns a' mhuir thropaigeach mun cuairt. Gheibhear creagan a chaidh a chruthachadh bho na gridean agus na corailean air cladach muir tana an linn Charbonach ann an Lodainn, sna Crochan, am Fobha, an Siorrachd ir agus air cladach a tuath Linne Sholway.

R an linne Charbonaich agus cuideachd sa chuid mu dheireadh dhen linn Phermian, o chionn timcheall air 360-250 millean bliadhna, thug snidhean tuath-deas buaidh air Meadhan Alba. Bha an sneadh co-cheangailte ri gluasad ann am pleitean teactonaig na Talmhainn. Thachair seo san sgre ris an can sinn an-diugh Meadhan Alba. Mar thoradh air an t-sneadh, sgar rsg na mr-thir agus chaidh e fodha agus chaidh 'Srath Meadhain' Alba a chruthachadh. Sin as coireach gu bheil bunaitean gelais Meadhan Alba air a dhol fodha, agus iad a-nis air an tiodhlacadh fo chreagan Devonian, Carbonach agus Permian nas ige. Bha sgaradh an risg coltach ri na tha a' tachairt ann an Afraga an ear (Sgaradh Afraga an Ear) an-diugh. Bidh sgaradh a' tanachadh an risg, agus bidh an tanachadh a' toirt air magma irigh suas fon fhallainn gu h-osal. Thinig a' mhr-chuid dhen mhagma chun an uachdair ann an Sgre a' Mheadhain far an robh sginidhean ann an rsg na Talmhainn a bha air tachairt gus cur suas ris an t-sneadh. Chmhdaich lbha farsaingeachd mhr agus chaidh raointean lbha a chruthachadh mar na Campsie Fells. 'S e fuigheall bholcnothan trth, Carbonach a th' ann an Arthurs Seat ann an Dn ideann agus ann an Creag Dhn Bhreatainn.

Nas fhaide san linn Charbonach, chaidh grid s didh gride a leagail ann am marannan tana agus ann an aibhnichean mu seach air sgth atharrachaidhean ann an re na mara. Tha clachan-aoil, grinneal agus clachan-gainmhiche nam fianais air mar a bha suidheachaidhean ag atharrachadh san rainneachd. Aig beul aibhnichean agus ann am boglaichean a dh'fhs pailt ann an amannan deireannach an linn Charbonaich, chaidh tasgaidhean guail a leagail ris a' ghnth-shde thais, thropaigich.

English version



Last updated on Friday 23rd March 2012 at 13:24 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo