. Sgre a' Mhonaidh agus cruthachadh beanntan a' Mhonaidh - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Sgre a' Mhonaidh agus cruthachadh beanntan a' Mhonaidh / The Grampian Event of the Caledonian Orogeny

Chaidh na beanntan Caledonianach a chruthachadh o chionn timcheall air 480-460 millean bliadhna agus b' e sin a thug bunaitean gelais Alba ri chile. Aig an m sin bhuail sreath eileanan bholcnach, a chaidh a chruthachadh ann an Cuan Iapetus, ann an oir na sgre ris an can sinn Gidhealtachd a' Mhonaidh an-diugh.

Canar an Tachartas Grampianach ris an sin. Chaidh beanntan rda a chruthachadh agus chaidh na creagan Dalradianach a chruthachadh bho na creagan grideach a bha air cruinneachadh ri oir a' chuain tro thiodhlacadh, teasachadh agus dlthadh. 'S e freumhan bleithte nan seann bheanntan sin a tha sna creagan Dalradianach a chithear an-diugh ann an Gidhealtachd a' Mhonaidh.

Gheibhear diofar chreagan eugsamhail ris an canar Fillteachd Croch na Gidhealtachdnan laighe ri taobh Sgineadh na Gidhealtachd. Thathar a' meas gur e cuid dhiubh seo na pirtean as ige dhe na creagan Dalradianach, agus gur e posan de ghrunnd na mara a bha an lib bualadh Gidhealtachd a' Mhonaidh agus an t-sreath eileanan bholcnach a tha sa chuid eile.

R, agus an didh an Tachartais Ghrampianach, chaidh creag leaghte a chruthachadh agus bhrth i i fhin a-steach a chreagan eu-cruthach Gidhealtachd a' Mhonaidh. B' e a' chlach-ghrn a th' ann am beanntan snraichte, mar Am Monadh Ruadh, Lochnagar agus Beinn Nibheis, a bh' ann an trr dhen sin. Spreadh co-dhi pirt dhen chreig leaghte seo mar bholcno air an uachdar. 'S e bholcno caldera (no poit mhr) as cudromaiche dhen seo agus chithear fuigheall dheth ann an seallaidhean iongantach Ghleann Comhann.

English version



Last updated on Monday 16th April 2012 at 10:02 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo