. Mar a tha aibhnichean agus sruthain ag obair - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Mar a tha aibhnichean agus sruthain ag obair / How rivers and burns work

'S e aibhnichean daineamaigeach a tha sa mh˛r-chuid de dh'aibhnichean Alba, agus bidh iad uaireannan nan adhbhar cunnairt. A dh'aindeoin sin, 's ann san d˛igh ghlusadaich sin a tha aibhnichean ag obrachadh, agus tha iad fo bhuaidh gnÓth-shýde na sgýre, droch shýde (mar uisge m˛r), cruth na týre agus diofar she˛rsachan cleachdadh fearainn.

'S e "obair" aibhne gr¨id agus uisge a ghi¨lan. Chan urrainn uisge gluasaid gr¨id a ghi¨lan ach nuair a tha e nas cumhachdaiche na neart na gr¨ide. Faodaidh aibhnichean nach eil cho cumhachdach grÓinneanan nas lugha de chrŔadh agus de dh'eabar a ghi¨lan. Ach san fharsaingeachd, ma tha a' ghr¨id dad nas motha na sin, feumaidh i abhainn nas lÓidire airson a gi¨lan. Tha sin a' ciallachadh gum feum an abhainn a bhith domhainn agus bras gu le˛r, agus 's d˛cha nach tachair sin ach uair no dhÓ sa bhliadhna nuair a bhios tuil ann. Tha gr¨id nas motha (gainmheach gharbh, greabhal, clachan agus ulbhagan) gan gluasad le sruthadh nan tuiltean le roiligeadh agus leumadaich nan clachan air grunnd na h-aibhne.

Bidh ýrean bleith (toirt air falbh agus gi¨lan gr¨ide) eadar-dhealaichte ann am pÓirtean eadar-dhealaichte dhen chladhan, agus de thasgadh (a' fÓgail gr¨id a chaidh a ghi¨lan). 'S e bleith am prýomh phr˛iseas ann am pÓirtean cas agus domhainn na h-aibhne, mar a th' air taobh a-muigh l¨ban aibhne agus ann am pollagan domahinn. Bidh gr¨id ga cur sýos ann an uisge-slugaidh, agus far am bi cladhan aibhne a' fÓs nas leatha. Am measg cruthan-týre tasgaidh tha bÓraichean gainmhiche agus greabhail, agus uisge tana a bhios a' dol tarsainn gu trastanach eadar na pollagan, agus ris an canar riofailean. Nuair a bhios tuiltean ann, faodaidh aibhnichean gainmheach mhýn, crŔadh agus eabar fhÓgail air raointean-tuile a bha fo uisge.

Tha an obair aibhne seo a' dealbhadh feart aibhne de she˛rsa eadar-dhealaichte.

á

á

English version



Last updated on Tuesday 22nd May 2012 at 10:29 AM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo