. Lochan for-uisge - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Lochan for-uisge / Freshwater lochs

Tha crr air 30,000 loch for-uisge ann an Alba. Tha mran de lochan beaga agus lochain ann an Alba, gu snraichte ann an ceann an iar is deas na Gidhealtachd. Tha mran lochain is ghlumagan ann an iteachan mnach. Gheibhear lochan beaga cuideachd ann an coiridhean agus ann am boglaichean, leithid lochan ann an glumagan beaga, ach 's ann ann an glinn air cumadh-u a tha mran de na lochan as motha. B' e eighreachd, a thug cumadh air rainneachd na h-Alba, a thug cruth cuideachd air grunndan nan lochan sin.

Anns na cig lochan as motha ann an Alba, Abha, Laomainn, Mrar, Nis agus Seile, tha mu thrian de na tha de dh'uisge ann an lochan Alba air fad. Ged is e Loch Laomainn as motha ann am meud (71 km2) agus Loch Mrair as doimhne (310 m), 's ann ann an Loch Nis a tha barrachd uisge, barrachd na th' ann an lochan Shasainn is na Cuimrigh cmhla (7,452 millean m3).

D tha snraichte mu lochan for-uisge na h-Alba?

Tha an t-sersa fhlraichean is bheathaichean a th' ann an lochan na h-Alba an urra ri meud an grunnd, ach cuideachd ri ceimigeachd an uisge is ri gridean an locha, agus ri talamh is gelas an ite far a bheil iad. Tha suidheachaidhean ann eadar uisge bog, an re mhath searbh le rean gl bheag de mhathachadh gu uisge cruaidh nas saillte le dmhlachd mathachaidh nas irde. 'S ann anns an iar-thuath agus sna aonaichean mar as trice a gheibhear lochan le uisge bog agus dmhlachdan mathachaidh osal ach tha lochan le rean nas irde de mhathachadh agus le grunnd nas eu-domhainn far a bheil gridean nas torraiche rim faighinn anns na cmhnardan aig deas is an ear.

Tha buidheann shnraichte de lochan, agus tha mran dhiubh ann an Alba, a tha air dath buidhe no donn le stuthan a tha tighinn bho talamh mnach. Tha na h-uisgeachan caithteach sin, a tha cuideachd ainmichte mar dubh lochan, beag is eu-domhainn, sa chumantas. Chan fhaigh ach beagan solais tromhpa air sgth dath an uisge agus mar as trice tha an t-uisge searbh. Tha rean mathachaidh osal sa chumantas, ach dh'fhaodadh iad a bhith nas irde na bhiodh dil seach gu bheil na h-uisgeachan sin mar as trice air talamh rd no ann am boglaichean farsaing agus far a bheil talamh mnach. A thuilleadh air sin, ged a tha iad mar as bhaist anns na cmhnardan, tha cuid de na lochan sin aig irde suas gu 928m.

Tha na h-Eileanan Siar is Tuath agus Dirnais snraichte a thaobh lochan. Tha raon farsaing de ghn lochan sna h-Eileanan Siar is Tuath ann am meudachd nach eil ach beag. Tha gelas air leth toinnte ann an Sealtainn a thuilleadh air fillidhean de thalamh gainmhich is mnach. Tha fillidhean gainmhich is mnach sna h-Eileanan Siar cuideachd ach tha iad snraichte oir tha machraichean annta. Ann am buidhnean eilein, tha ceimigeachd lochan cuideachd a rir saillteachd a tha a' ghaoth a' siabadh a-steach bhon mhuir. 'S e a' bhuil a th' aig seo gu bheil lochan nas torraiche na bhitear an dil, sa chumantas. Tha suidheachadh coltach ri seo ann an lochan a tha faisg air a' mhuir air tr-mr na h-Alba.

Air clach-aoil Dhirnais, tha lochan criadha, le uisge soilleir, cruaidh agus rean osal de mhathachadh. Tha na lochan a' toirt taic dha leudachadh de bhlthan eadar-mheasgte, nam measg grunn luibhean dthchasach lin agus ireamh de charophytes. Dh'fhaodadh gur e Loch Borralaidh an loch criadha as doimhne san RA agus 's e an aon loch a bheir beathachadh dha tarragan Artaigeach. Chan e gn bhaisteach de loch a tha seo ann an Alba agus 's iad na lochan sin na h-eisimpleirean den ghn sin as fhaide tuath san RA.

Cunnartan dha lochan na h-Alba

'S e truailleadh mathachaidh an cunnart as cumanta a th' ann an lochan na h-Alba dha flraichean is beathaichean. Dh'fhaodadh seo atharrachadh a thoirt air na gnithean a tha lthair, barrachd fis a thoirt air algaich agus aig a' cheann thall ann an uisgeachan ruimleach far nach eil lusan fon uisge fsaidh mran algaich, suidheachadh nach eil gu mran feum airson cur-seachad no glidhteachas.

Tha cunnart eile ann dha eag-elas lochan na h-Alba agus 's e sin gnithean ionnsaigheach neo-dhthchasach leithid mion-luibh Shealain Nuaidhagus raineach uisge, ach tha luibh-lin Chanideanach agus luibh-lin Nuttall cuideachd nan duilgheadas, gu h-raidh ann an lochan a tha a' beathachadh cuid de na gnithean as teirce is 's teasraigte ann an Alba.

English version



Last updated on Wednesday 4th April 2012 at 14:13 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo