. Eabar le tuill bheathaichean - Scottish Natural Heritage
skip to main content

Eabar is tuill bheathaichean /ááááááááááááááááááá Burrowed mud

Tha eabar bog domhainn na dhachaigh iongantach dha cuid sh˛nraichte de bheathaichean mara, nam measg an giomach brŔagha Nirribheach, cýoch deÓlrach na maighinn mara, agus coilltean de bhuailtean-mara famhaireach, coltach ri itean fada geala a' fÓs a-mach Ós an eabar. Air costaichean fosgailte, 's ann a-mhÓin ann an uisge nas doimhne na 50m a gheibhear grunndan eabarach ach air grunndan fasgach lochan-mara chithear creutairean eabarach ann an uisge a tha nas ao-domhainn.

Carson a tha eabar cudromach?

Tha grunndan mara domhainn eabarach agus na h-Óiteachan iasgaich co-cheangailte riutha cudromach dha giomaich Nirribheach ach tha e builteach gun cuir na h-Óiteachan-iasgaich sin dragh air na creutairean a tha a' fuireach c˛mhla riutha san eabar. Tha grunndan lochan-mara agus ceÓrnaidhean cuairtichte eile cuideachd buailteach a bhith air an truailleadh is air an tachdadh le algaich, agus do dh'atharrachaidhean ann an gluasad nan uisgeachan bho togail dhrochaidean is bhacaidhean. Tha Órainnean eabarach ann an uisge domhainn nam prýomhachas dha Planaichean Gnýomha Bith-iomadachd na RA external site , a tha Riaghaltas na h-Alba a-nise a' cur air adhart mar phÓirt de Ro-innleachd Bith-iomadachd na h-Alba external site .

CÓite a bheil na coimhearsnachdan eabarach sin?

'S ann a-mhÓin nuair nach eil ach glŔ bheag gluasad uisge ann a bhios mýrean mýn de dh'eabar a' tuiteam agus a' cruinneachadh air grunnd na mara, agus mar sin 's ann a-mhÓin ann an uisge domhainn a gheibhear an t-se˛rsa grunnda seo. Tha grunnd na mara fo 50m eabarach ann am pÓirtean m˛ra de chosta Bhreatainn, nam measg nan ceÓrnaidhean as doimhne den Chuan a Tuath agus Sruth na Maoile. Ach tha lagain chaolais dhomhainn lochan-mara agus cuid de lagain ann an Sealtainn mar an Órainn seo a tha s˛nraichte dha Alba. Aig bonn nan lag sin tha suidheachaidhean seasmhach coltach ri mar a th' ann an uisge nas doimhne air costaichean nas fosgailte, agus beathaichean a tha nas coltaiche ris an fheadhainn a th' aig doimhneachdan nas doimhne ach a tha be˛ ann an uisge cho ao-domhainn ri 15m.

GrÓdhaichean eabair

'S d˛cha gur e pinn mara (sea pens) a tha cÓirdeach dha anemonaidhean agus dha corail na beathaichean as cumanta agus as nochdte san eabar. Acraichte le bun meacanach, bidh na mÓman beaga aca a' glacadh planctan agus criomagan bidhe eile bhon uisge mun cuairt. 'S e am peann mara caol, Virgularia mirabilis, as cumanta agus bidh am peann mara brŔagha drýlseach a' deÓlradh nuair a thŔid dragh a chur air. Tha am peann mara Órd, Funiculina quadrangularis, cumanta ann an uisgeachan a tha air leth domhainn, ach bidh e a' nochdadh air doimhne nach eil 25m ann an cuid de lagan lochan mara, far an cruinnich e na choilltean gaoireil geala. Uaireannan bidh e na dhachaigh dhan chrosgag bhrisg (brittlestar) Asteronyx loveni ne˛nach a bhios ann an uisgeachan domhainn agus a bhios crochte ris le aon no dhÓ de na c˛ig fiaclan fada cuibhleach fhad 's a tha i a' cleachdadh an fheadhainn eile airson biadh a ghlacadh. 'S e aon eile de bheathaichean s˛nraichte, cýoch dheÓlrach a' mhaighdinn-mara, (big fireworks anemone) Pachycerianthus multiplicatus, air a bheil cr¨n mýorbhaileach de ghreimichean fada bÓn suas gu 30cm ann an leud, agus a thŔid na ti¨b roinn a' sýneadh a-mach suas gu 1m san eabar.

Tha tuill agus toman eadar na pinn mara a' sealltainn gu bheil creutairean eile a' fuireach nam broinn. Bidh giomaich Ólainn Nirribheach, Nephrops norvegicus (rin canar cuideachd cloitheagan (langoustines), muasgan-caola Bagh Baile Ath Cliath is muasgan-caola scampi) a' cladhach tuill air cumadh 'U" far am bi iad a' suidhe fad an latha, gus an tig iad a-mach air an oidhche a shealg airson biadh. Bidh an t-iasg beag, creagag uisge, Leseurigobius friesii, uaireannan c˛mhla riutha anns an toll. Bidh beathaichean sligeach eile, mar carrain an eabair Callianassa subterranea agus Calocaris macandreae, agus a' chr¨bag cheÓrnagach, Goneplax rhomboides, a' dŔanamh tuill nas iom-fhillte le tunailean eadar-cheangaileach agus se˛mraichean taobhach.

Tha crosgagan brisg (Amphiura spp) lýonmhor ann an cuid de dh'Óiteachan le an cinn an gÓirdeanan fada caola a-mhÓin a' sealltainn os cionn an eabair. Bidh cnuimhean ne˛nach a' dŔanamh toman m˛ra a bhios nan comharran taomanach air uachdar a' phuill. Tha eadhon fÓs-bheairtean aon ceallach rin canar 'giant naked foraminiferans' a' falach san eabar, is iad coltach ri gruth sreangach! Tha gluasadan nan creutairean sin uile a' cuideachadh le fionnarachadh an eabair a tha dýreach fon uachdar gus nach bi e gann de dh'ocsaidean. Air an eabar a tha 65m ann an Loch Goill, tha coimhearsnachd annasach le lýonmhorachd de steallairean-mara (seasquirts), nam measg am fear tearc, Styela gelatinosa, c˛mhla ri cnuimhean terebellid agus an creachan seachd-ghathach, Pseudamussium septemradiatum - cruinneachadh ne˛nach de chreutairean a dh'fhaodadh a bhith dol cho fada air ais ris an linn deighe mu dheireadh.

á

á

English version



Last updated on Wednesday 18th July 2012 at 14:55 PM. Cliog an seo airson beachd a thoirt air an duilleag seo